Αυτισμός και προβλήματα ύπνου

Τα προβλήματα στο ύπνο είναι ένα αρκετά συχνό φαινόμενο στα παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του Αυτισμού. Οι  θεραπευτικές όμως παρεμβάσεις και η αντιμετώπιση  είναι εξαιρετικά δύσκολες καθώς η  παθοφυσιολογία του Αυτισμού καθώς και τα προβλήματα που συνδέονται με τον ύπνο δεν έχουν πλήρως διερευνηθεί.

Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες η συχνότητα προβλημάτων στο ύπνο για τα παιδιά με αυτισμό είναι 87% (Liu et al., 2006), ενώ 57.6% των οικογενειών παιδιών με αυτισμό ανέφεραν προβλήματα στον ύπνο σε σύγκριση με 12.5% οικογενειών τυπικά αναπτυσσόμενων παιδιών (Souders et al., 2009).

Τα προβλήματα που συνήθως αναφέρονται έχουν να κάνουν με :

  1. αργοπορία στον ύπνο.
  2. μειωμένη απόδοση ύπνου.
  3. δυσκολία στην διατήρηση του ύπνου κατά την διάρκεια της νύχτας με μεγάλα σε διάρκεια ξυπνήματα.
  4. μειωμένη διάρκεια ύπνου.

Είναι βέβαια αναμενόμενο τα προβλήματα ύπνου των παιδιών με αυτισμό να επηρεάζουν άμεσα τις οικογένειές τους. Οι οικογένειες παιδιών με αυτισμό και προβλήματα ύπνου παρουσιάζουν χαμηλή ποιότητα και ποσότητα ύπνου και επακόλουθα υψηλά επίπεδα άγχους . H ποιότητα ζωής τους λοιπόν επηρεάζεται άμεσα και δραματικά.

Αυτά όμως που επηρεάζονται άμεσα απο τα προβλήματα ύπνου τους είναι τα ίδια τα παιδιά με αυτισμό. Η προσοχή και οι εκτελεστικές λειτουργίες είναι τομείς που οι διαταραχές ύπνου επηρεάζουν ιδιαίτερα . Αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα οι δυσκολίες αυτές δρουν σωρευτικά και μπορούν να οδηγήσουν σε αγχώδεις διαταραχές αλλά και σε προβλήματα συμπεριφοράς καθώς εντείνουν τις ήδη υπάρχουσες δυσκολίες στην αλληλεπίδραση και την επικοινωνία.

Η διαχείριση των προβλημάτων ύπνου στα παιδιά με αυτισμό είναι ιδιαίτερα δύσκολη για γονείς και θεραπευτές. Η έλλειψη επιστημονικής γνώσης σχετικά με τις αιτίες που προκαλούν τις διαταραχές αυτές, κάνουν την αντιμετώπισή τους ακόμη πιο πολύπλοκη. Ας δούμε παρακάτω μερικές παρεμβάσεις που μπορούν να γίνουν από τους γονείς με την καθοδήγηση των θεραπευτών του παιδιού τους και αφορούν στην υγιεινή του ύπνου.

Υγιεινή Ύπνου

Ο όρος “υγιεινή” στην περίπτωση αντιμετώπισης διαταραχών του ύπνου, δεν συνδέεται βέβαια με την καθαριότητα . Περιλαμβάνει:

1.  την βελτίωση του χρονοδιαγράμματος του ύπνου,

2. τη δημιουργία ρουτινών για την ώρα του ύπνου,

3. την μείωση πολλαπλών ερεθισμάτων και

4. γενικότερα την βελτίωση του περιβάλλοντος ύπνου του παιδιού (Jan et al., 2008, Vriend et al., 2011).

Συγκεκριμένα,  μερικές αλλαγές στις συνήθειες υγιεινής ύπνου μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερο ύπνο στο παιδί με αυτισμό.

  1. το περιβάλλον του ύπνου Το δωμάτιο του παιδιού θα πρέπει να είναι σκοτεινό, ήσυχο και δροσερό. Καθώς τα παιδιά με αυτισμό έχουν σε πολλές περιπτώσεις αισθητηριακές ευαισθησίες, το περιβάλλον θα πρέπει να είναι σχετικά προσαρμοσμένο.
  2. ρουτίνες για την ώρα του ύπνου Η ρουτίνες αυτές θα πρέπει να είναι αναμενόμενες, σύντομες (20-30 λεπτά) και να περιλαμβάνουν χαλαρωτικές δραστηριότητες όπως, το διάβασμα μιας αγαπημένης ιστορίας ή χαλαρωτική μουσική. Καλό είναι να έχουμε απομακρύνει από το δωμάτιο κάθε ηλεκτρονική συσκευή.
  3. χρονοδιάγραμμα ύπνου και ξυπνήματος Θα πρέπει να τηρούνται αυστηρά οι ώρες ύπνου και ξυπνήματος ακόμη και το σαββατοκύριακο. Η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα είναι απαραίτητες έννοιες για το αυτιστικό παιδί γιατί του δημιουργούν ασφάλεια.
  4. το παιδί είναι καλό να κοιμάται μόνο του Είναι πολύ σημαντικό για το παιδί να μάθει να κοιμάται χωρίς την παρουσία ενός γονέα. Όλοι μας μπορούμε να ξυπνήσουμε το βράδυ αλλά γρήγορα προσαρμοζόμαστε και ξανα-κοιμόμαστε. Έτσι εάν το παιδί χρειάζεται έναν γονέα προκειμένου να κοιμηθεί, θα τον χρειαστεί και πάλι στα νυχτερινά του ξυπνήματα.
  5. ήπια άσκηση Η σωματική άσκηση κατά την διάρκεια της ημέρας συμβάλει σε έναν πιο βαθύ ύπνο. Θα πρέπει όμως να είμαστε προσεκτικοί ώστε η άσκηση να μην γίνεται κοντά στην ώρα του ύπνου καθώς σε αυτήν την περίπτωση το παιδί θα βρίσκεται σε ένταση.
  6. αποφυγή καφεΐνης Είναι καλό να αποφεύγουμε την καφεΐνη όταν πλησιάζει η ώρα του ύπνου. Η καφεΐνη δεν βρίσκεται μόνο στον καφέ, αλλά και στο τσάι, την σοκολάτα και σε κάποια ανθρακούχα ροφήματα.

Έτσι λοιπόν, είναι θεμιτό οι γονείς να διαμορφώσουν και να διατηρήσουν καινούργιες συνήθειες για την ώρα του ύπνου. Η πειθαρχία και η συνέπεια είναι βασικά στοιχεία στην εκτέλεση αυτών των νέων συνηθειών. Οι γονείς ενός παιδιού με αυτισμό και προβλήματα ύπνου είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένοι και κουρασμένοι συναισθηματικά και πολλές φορές η τήρηση από μέρους τους ενός αυστηρού χρονοδιαγράμματος γίνεται πολύ δύσκολη υπόθεση. Χρειάζεται να δώσουν χρόνο στον εαυτό τους και να συνεργάζονται στενά με τους θεραπευτές του παιδιού τους προκειμένου να δουν θετικά αποτελέσματα στην ποιότητα του ύπνου του  και κατά συνέπεια στην ποιότητα ζωής της οικογένειά τους.

Στον παρακάτω σύνδεσμο θα διαβάσετε την ιστορία μιας μητέρας παιδιού με αυτισμό σχετικά με τα προβλήματα ύπνου που ο γιος της αντιμετωπίζει.

https://themighty.com/2016/07/helping-our-son-on-the-autism-spectrum-to-sleep-at-night/

Πηγές:

https://www.autismspeaks.org/family-services/health-and-wellness/sleep

http://www.medscape.com/viewarticle/871443

Jan, J.E., Owens, J.A., Weiss, M.D., Johnson, K.P., Wasdell, M.B., Freeman, R.D., & Ipsiroglu, O.S. (2008). Sleep hygiene for children with neurodevelopmental disabilities. Pediatrics, 122(6), 1343–1350.

Liu, X., Hubbard, J.A., Fabes, R.A., & Adam, J.B. (2006). Sleep disturbances and correlates of children with autism spectrum disorders. Child Psychiatry and Human Development, 37(2), 179–91.

Souders, M.C., Mason, T.B., Valladares, O., Bucan, M., Levy, S., Mandell, D.S., hellip; Pinto-Martin, J. (2009). Sleep behaviors and sleep quality in children with autism spectrum disorders. Sleep, 32(12), 1566–1578.

Advertisements
This entry was posted in family.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s